การศึกษาปริมาณเส้นใยก้านบัวหลวงที่เหมาะสมในการขึ้นรูปเส้นด้ายสำหรับงานปักผ้าด้วยมือ

ผู้แต่ง

  • วารี กาลศิริศิลป์ โรงเรียนสาธิตนวัตกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
  • คณภรณ์ ยิ้มชื่น สาขาวิชาคหกรรมศาสตร์ คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
  • เยาวมาลย์ นามใหม่ กองกลาง ฝ่ายพิพิธภัณฑ์บัว มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
  • โสภิดา วิศาลศักดิ์กุล สาขาวิชาคหกรรมศาสตร์ คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี

คำสำคัญ:

เส้นใยบัวหลวง, เส้นด้ายปักผ้า, งานปักผ้าด้วยมือ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาจำนวนก้านบัวหลวงที่เหมาะสมในการขึ้นรูปเป็นเส้นด้ายสำหรับงานปักผ้าด้วยมือ และทดลองประยุกต์ใช้เส้นด้ายจากก้านบัวหลวงในงานปักผ้าด้วยมือ โดยกำหนดปัจจัยที่ศึกษาเป็นจำนวนก้านบัวหลวง 3 ระดับ ได้แก่ 3 ก้าน 6 ก้าน และ 9 ก้าน วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ และนำเส้นด้ายที่ได้ไปทดสอบสมบัติทางกายภาพ ได้แก่ ความต้านทานแรงดึง ความหนา และความชื้น ผลการวิจัยพบว่า เส้นด้ายจากก้านบัวหลวงจำนวน 6 ก้านมีความเหมาะสมต่อการนำไปใช้ในงานปักผ้าด้วยมือมากที่สุด โดยมีค่าความต้านทานแรงดึง 1.20 ± 0.02 นิวตัน ค่าความหนา 0.16 ± 0.02 มิลลิเมตร และค่าความชื้นร้อยละ 16.07 ± 1.09 เส้นด้ายที่ได้มีความยืดหยุ่น ไม่เปราะขาดง่าย และสามารถคงรูปได้ดีเมื่อนำไปทดลองปักผ้า ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าก้านบัวหลวงมีศักยภาพในการพัฒนาเป็นเส้นด้ายธรรมชาติสำหรับงานหัตถกรรม และสามารถต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์จากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรได้

เอกสารอ้างอิง

กรรณิการ์ บุญยัง. การพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากด้วยการสร้างมูลค่าเพิ่มจากบัวหลวงของชุมชน ตำบลยกกระบัตร อำเภอสามเงา จังหวัดตาก. วารสารวิชาการนอร์ทเทิร์น. 2566;10(2):27–43.

จิตต์โสภา เฉลียวศักดิ์, น้ำฝน คูเจริญไพศาล, สโรชา จงภู่, อิสราภรณ์ ฉายแก้ว. ศึกษาความเป็นไปได้ในการเตรียมแผ่นเส้นใยจากเส้นใยกาบกล้วยและเส้นใยชานอ้อยร่วมกับตัวประสานจากแป้งมันสำปะหลังเพื่อประยุกต์ใช้ในการขึ้นรูปภาชนะบรรจุอาหาร. วารสารวิทยาศาสตร์ลาดกระบัง. 2568;34(1):88–107.

Yusuf, M., Sharma, D., Khan, M. B., Mian, S. S., & Asif, M. Overview of lotus fiber: types, sustainable properties and eco-friendly aspects. International Journal of Pharmaceutical Sciences and Innovations; 2024; 4(2): 1-9.

อ้อยทิพย์ ผู้พัฒน์, มาลา ฤทธิ์นิ่ม. ศิลปะงานตัดต่อผ้าและการปักตกแต่งลวดลายสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์เสื้อผ้า. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี; 2555.

Pickering, K. L., Efendy, M. A., & Le, T. M. A review of recent developments in natural fibre composites and their mechanical performance. Composites Part A: Applied Science and Manufacturing. 2016;83:98-112.

Pandey, R., Sinha, M. K., & Dubey, A. Amarish. Cellulosic fibers from Lotus (Nelumbo nucifera) peduncle. Journal of natural fibers. 2020;17(2):298-309.

ณรัช พรนิธิบุญ, ปิยะพงษ์ ยงเพชร, ปัณณ์รภัส ถกลภักดี. การพัฒนาเส้นด้ายจากเส้นใยบัวหลวงผ่านการทดสอบคุณภาพด้วยเทคนิคการเข้าเกลียวแบบภูมิปัญญาชาวบ้าน. SciTech Research Journal. 2568;8(2):31–40.

จิรัชญา วันจันทร์, อนุชา แพ่งเกษร. มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม: คุณค่าหัตถศิลป์ผ้าปักโบราณของไทย. ศิลปกรรมสาร. 2567;17(2):1–20.

เกชา ลาวงษา, สุชีรา ผ่องใส, ชญาภัทร์ กี่อาริโย, สาคร ชลสาคร, จรัสพิมพ์ วังเย็น. การพัฒนาเส้นด้ายผสมระหว่างเส้นใยไหมกับเส้นใย ฟิลาเจน. วารสารคหกรรมศาสตร์และวัฒนธรรม อย่างยั่งยืน. 2567;6(1):91-102.

พรศิริ หลงหนองคูณ, ศรีกาญจนา จตุพัฒน์วโรดม, สาคร ชลสาคร. การพัฒนากระบวนการผลิตด้ายจากใบอ้อย. วารสารสถาบันเทคโนโลยีไทย-ญี่ปุ่น: วิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยี. 2560;5(2):18–22.

ณธษา พันธ์บัว. สมบัติของเส้นด้ายรวมและเส้นด้ายเชือกจากเส้นใยบัวหลวง (Nelumbo nucifera Gaertn.) แบบ Z on Z. วารสารงานวิจัยด้านวิทยาศาสตร์สมัยใหม่และการใช้ประโยชน์นวัตกรรมเทคโนโลยี (RMUTI Journal). 2565;15(2):38-51.

ถาวร อินทโร, สุบิน ใจทา, ปภาวดี เนตรสุวรรณ. การศึกษาสมบัติทางฟิสิกส์และเคมีของเส้นใยสับปะรดพันธุ์ปัตตาเวีย นางแลและภูแลในเขตจังหวัดเชียงราย. วารสารมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 2567;16(32):1–15.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

เผยแพร่ 06/30/2026 — ปรับปรุง 06/30/2026

เวอร์ชัน

รูปแบบการอ้างอิง

[1]
กาลศิริศิลป์ ว., ยิ้มชื่น ค., นามใหม่ เ. ., และ วิศาลศักดิ์กุล โ., “การศึกษาปริมาณเส้นใยก้านบัวหลวงที่เหมาะสมในการขึ้นรูปเส้นด้ายสำหรับงานปักผ้าด้วยมือ”, UTK RESEARCH JOURNAL, ปี 20, ฉบับที่ 1, น. 59–65, มิ.ย. 2026.

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย