A Survey on Species Diversity and Utilization of Genus Alpinia Roxb. (Zingiberaceae) in Samut Prakan Province.
Keywords:
Alpinia sp., diversity, morphology, utilizationAbstract
The objectives of this research were to study the species diversity and utilization of Alpinia in Bang Bo District, Bang Phli District, Bang Sao Thong District and Mueang Samut Prakan District, Samut Prakan Province, was conducted from June to August 2023.Plant samples were collected for identification, preparation of herbarium specimens, and record of plant information. The vernacular name, phenology ecological data and a key to the species are provided. Data on usage were obtained through interviews with key informants. The results based on Alpinia morphology, in all 32 samples, it was found that there are 2 species, namely Kha Luang (Alpinia galanga (L.) Willd.) and Kha Daeng (Alpinia siamensis K. Schum.). The species with the most widespread distribution in the area accounted for 84 percent is viz. A. siamensis, was found in all four districts and across 18 subdistricts. A. galanga, which was found in three districts and four subdistricts, accounted for 16 percent. In this study, a total of 3 Alpinia samples were collected from Bang Phriang Subdistrict, Bang Bo District. The examination results revealed that all samples were A. siamensis. Alpinia from Bang Phriang Subdistrict is quite renowned due to its large rhizomes that are white, beautiful, and delicious, attracting merchants to purchase from both within and outside the area. For the utilization, we found that two categories including food and medicinal plants. This knowledge has been transferred through their ancestors.
References
สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช. พืชวงศ์ขิงข่า. สวจ.จุลสารราย 4 เดือน 2558;7(3):4-5.
Larsen K. A Preliminary Checklist of the Zingiberaceae of Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany) 1996;24:35-49.
Saensouk S. Biology and Taxonomy of the Genus Alpinia Roxb. (Zingiberaceae) in Thailand. A Thesis for the Degree of Doctor of Philosophy, Khon Kaen University. Khon Kaen University. Khon Kaen; 2006.
สถาบันจัดตั้งสถาบันอุทยานธรรมชาติวิทยาสิรีรุกขชาติ มหาวิทยาลัยมหิดล. ข่า อาหารเป็นยาคู่ครัวไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 16 ก.พ. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://sr.mahidol.ac.th/hbe01/
นิดดา หงษ์วิวัฒน์, ทวีทอง หงษ์วิวัฒน์, สุภาพรรณ เยี่ยมชัยภูมิ. ผัก คุณค่าอาหารและการกิน 333 ชนิด. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: บริษัท สำนักพิมพ์แสงแดด จำกัด; 2550.
อดุลย์ เบญจวรรณากร. ประโยชน์มหัศจรรย์ ข่า. กรุงเทพฯ: บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิซซิ่ง จำกัด (มหาชน); 2557.
อรนุช เกษประเสริฐ. พืชสมุนไพรวงศ์ ZINGIBERACEAE. กรุงเทพฯ: สำนักวิจัยพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพ กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์; 2550.
ศุภยางค์ วรวุฒิคุณชัย, สุกัลญา หลีแจ้. สมุนไพรไทยต้านจุลินทรีย์. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2560.
วัชราภรณ์ ศรีพอ, ธนัท อ้วนอ่อน, ณกัญภัทร จินดา. ประสิทธิภาพของน้ำมันหอมระเหยจากข่าในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย Escherichia coli, Staphylococcus aureus และ Salmonella typhimurium. ใน: เอกสารการประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ตามรอยพระยุคลบาท เกษตรศาสตร์กำแพงแสน ครั้งที่ 12 วันที่ 9 ธันวาคม 2558. นครปฐม; 2558. หน้า 1837-43.
นำพน พิพัฒน์ไพบูลย์, นิรุต อ่อนสลุง, สมพร หงษ์กง, สุริยาโชค เพิ่มพูน, วัชรายุทธ ลำดวน, สุรเชษฐ์ สีชำนาญ. การกลั่นน้ำมันหอมระเหยจาก ผักแขยง ข่าป่า มะแขว่น และเปราะหอม เพื่อใช้เป็นส่วนผสมในอุตสาหกรรมน้ำหอม. วารสารเกษตรศาสตร์และเทคโนโลยี 2556;4(2):11-22.
กลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อการพัฒนาจังหวัด สำนักงานจังหวัดสมุทรปราการ. แผนพัฒนาจังหวัดสมุทรปราการ 5 ปี (พ.ศ.2566-2570). [อินเตอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 30 พ.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://province.mots.go.th/ewtadmin/ewt/samutprakan/ewt_dl_link.php?nid=853
สำนักงานเกษตรจังหวัดสมุทรปราการ. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 16 ก.พ. 2566]. เข้าถึงได้จาก: http://www.samutprakan.doae.go.th/
Larsen K, Larsen SS. Gingers of Thailand. Chiang Mai: Queen Sirikit Botanic Garden; 2006.
Saensouk S, Saensouk P. Flora of Thailand vol. 16 part 2, Zingiberaceae Alipinia Roxb.In Chayamarit K, Balslev H, Newman M, Sangvirotjanapat S, editor. Prachachon, Bangkok: Forest Herbarium, Royal Forest Department; 2023.
Zhao T, Yu Q, Lin C, Liu H, Dong L, Feng X, Liao J. Analyzing morphology, metabolomics, and transcriptomics offers invaluable Insights into the mechanisms of pigment accumulation in the diverse-Colored Labellum Tissues of Alpinia. Plants 2023;12(21):3766.
ก่องกานดา ชยามฤต. คู่มือจำแนกพรรณไม้. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: บริษัท ประชาชน จำกัด; 2545.
ธนวรรณ กุมมาลือ. กลไกการต้านเซลล์มะเร็งของพืชสมุนไพร. พิมพ์ครั้งที่ 1 กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนสามัญ จรัสการพิมพ์; 2555.
อารีย์รัตน์ ขุนภิบาล, สุรินทร์ ปิยะโชคณากุล และ วิเชียร กีรตินิจกาล. การตรวจสอบความหลากหลายทางพันธุกรรมของข่า (Alpinia spp.) ที่ใช้บริโภคโดยเทคนิคเอเอฟแอลพี. Thai J Genet 2009;3(1):41-50.
Saensouk S, Saensouk P, Pasorn P, Chanshotikul N. Diversity and traditional uses of Zingiberaceae in Nakhon Phanom province, Thailand. Research & Knowledge 2018;4(1):47-55.
ฐนันดร์ศักดิ์ เพชรภักดี, สุรพล แสนสุข, ปิยะพร แสนสุข. ความหลากหลาย สถานภาพการอนุรักษ์ และการใช้ประโยขน์พื้นบ้านของพืชวงศ์ขิงในอำเภอหนองพอก จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิทยาศาสตร์ คชสาส์น 2563;42(2):70-82.
อารีรัตน์ รักษาศิลป์, วิไลจิตร นำพูลสุขสันต์, สุรพล แสนสุข. ความหลากหลายและการใช้ประโยชน์พื้นบ้านพืชวงศ์ขิงในอำเภอแกดำ จังหวัดมหาสารคาม. วารสารราชภัฏร้อยเอ็ด: วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2563;1(1):31-5.
สุรพล แสนสุข, ปิยะพร แสนสุข, ธารา สังข์ทอง. พืชวงศ์ขิงในอุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท อำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี. วารสารพฤกษศาสตร์ไทย 2556;5(2):99-105.
Arya KR, Sheetu W, Monica G, Sukriti V, Rubiya K, Keshav RP, et al. Journey of Alpinia galanga from kitchen spice to nutraceutical to folk medicine to nanomedicine. J Ethnopharmacol 2022;291:115144.
Theanphong O, Jenjittikul T, Minggvanish W. Essential oil composition and antioxidant activity from Alpinia siamensis K. Schum. Rhizome. Bull Health Sci Technol 2018;16(2):125-34.
Trimanto T, Hapsari L, Dwiyanti D. Alpinia galanga (L.) Willd: Plant Morphological Characteristic, Histochemical Analysis and Review on Pharmacological. AIP Conf Proc 2021;2353: 030021-1–030021-10.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Huachiew Chalermprakiet Science and Technology Journal
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ คณะวิทยาศาสตร์แฟละเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
