การเปรียบเทียบข้อมูลเมตาโบโลมิกส์แบบไม่เจาะจงและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของข่าแดงและข่าหลวงที่ปลูกในจังหวัดสมุทรปราการ

ศรมน สุทิน; กรรณิการ์ แก้วกิ้ม; ปียานันท์ น้อยรอด; กฤษกมล  ณ จอม

ผู้แต่ง

ศรมน สุทิน สาขาวิชาวิทยาศาสตร์กายภาพ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
กรรณิการ์ แก้วกิ้ม สาขาวิชาวิทยาศาสตร์กายภาพ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
ปียานันท์ น้อยรอด สาขาวิชาวิทยาศาสตร์กายภาพ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
กฤษกมล ณ จอม ภาควิชาวิทยาศาสตร์การอาหาร คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

คำสำคัญ:

ข่า, ข่าแดง, ข่าหลวง , ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ, UHPLC-MS/MS

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อเปรียบเทียบองค์ประกอบทางเคมี รวมถึงปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระของข่าสองชนิด ได้แก่ ข่าแดงและข่าหลวง ซึ่งเป็นชนิดข่าที่ปลูกมากในจังหวัดสมุทรปราการ โดยศึกษาสารที่เป็นองค์ประกอบในส่วนต่าง ๆ ของพืช ได้แก่ เหง้า (แก่และอ่อน) ลำต้นเทียม ใบ และดอก จากการวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีด้วยเทคนิค UHPLC-Hi-Res-Orbitrap-MS/MS พบว่าข่าแดงมีความหลากหลายของสารฟลาโวนอยด์และฟีนอลิกสูง โดยเฉพาะในเหง้าอ่อน เช่น Quercetin Kaempferol และ Ferulic Acid ในขณะที่ข่าหลวงพบสาร Gallic Acid และ Vanillin สะสมในเหง้าแก่และใบมากกว่าส่วนอื่น ๆ โดยพบปริมาณสารฟีนอลิกรวมของข่าแดง เท่ากับ 110.41 ± 1.12 mg GAE/g DW และข่าหลวง พบปริมาณมากสุดในใบ เท่ากับ 75.21 ± 0.14 mg GAE/g DW และเมื่อทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH และ ABTS พบว่าค่า IC₅₀ ของสารสกัดจากข่าแดงในส่วนของเหง้าแก่ มีค่า IC₅₀ ต่ำสุด คือ 52.00 ± 4.04 mg/mL และ 58.0 ± 2.60 mg/mL ตามลำดับ สำหรับข่าหลวงพบค่า IC₅₀ ต่ำสุดในส่วนของเหง้าอ่อน เท่ากับ 52.00 ± 4.04 mg/mL และ 58.0 ± 2.60 mg/mL ตามลำดับ ดังนั้นจากผลการศึกษาเห็นได้ว่าข่าแดงมีศักยภาพในการเป็นแหล่งของสารต้านอนุมูลอิสระที่ดี โดยเฉพาะในส่วนของเหง้า มีประสิทธิภาพในการต้านอนุมูลอิสระสูงกว่าข่าหลวงอย่างมีนัยสำคัญที่ P < 0.05

เอกสารอ้างอิง

Ghosh S, Rangan L. Alpinia: The gold mine of future therapeutics. 3 Biotech 2013;3(3):173–85.

Tungmunnithum D, Tanaka N, Uehara A, Iwashina T. Flavonoids profile, taxonomic data, history of cosmetic uses, anti-oxidant and anti-aging potential of Alpinia galanga (L.) Willd. Cosmetics 2020;7(4):89.

Tang X, Xu C, Yagiz Y, Simonne A, Marshall MR. Phytochemical profiles, and antimicrobial and antioxidant activities of greater galangal [Alpinia galanga (Linn.) Swartz.] flowers. Food Chem 2018;255:300–8.

Sharma A, Shahzad B, Rehman A, Bhardwaj R, Landi M, Zheng B. Response of phenylpropanoid pathway and the role of polyphenols in plants under abiotic stress. Molecules 2019;24(13):2452.

ยุคลธร สถาปนศิริ, รัมภ์รดา มีบุญญา, ชวนพิศ จิระพงษ์, ผุสดี สิรยากร, อลิศรา พรายแก้ว, วิภาพรรณ ชนะภักดิ์. การสำรวจชนิดและการใช้ประโยชน์ของข่าในพื้นที่จังหวัดสมุทรปราการ. ว วิทย เทคโน หัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ 2568;11(2):12–27.

Tian Y, Jia X, Wang Q, Lu T, Deng G, Tian M, et al. Antioxidant, antibacterial, enzyme inhibitory, and anticancer activities and chemical composition of Alpinia galanga flower essential oil. Pharmaceuticals 2022; 15(9):1069.

Singh S, Sahoo BC, Kar SK, Sahoo A, Nayak S, Kar B, et al. Chemical constituents Analysis of Alpinia galanga and Alpinia calcarata. Res J Pharm Technol 2020;13(10):4735–9.

Chouni A, Paul S. A review on phytochemical and pharmacological potential of Alpinia galanga. Pharmacogn J 2018;10(1):9–15.

Han W, Ward JL, Kong Y, Li X. Editorial: Targeted and untargeted metabolomics for the evaluation of plant metabolites in response to the environment. Front Plant Sci 2023;14:116751.

Tyagi A, Yeon SJ, Daliri EBM, Chen X, Chelliah R, Oh DH. Untargeted metabolomics of Korean fermented brown rice using UHPLC Q-TOF MS/MS reveal an abundance of potential dietary antioxidative and stress-reducing compounds. Antioxidants 2021;10(4):626.

Jin M, Zheng W, Zhang Y, Gao B, Yu L. Lipid compositions and geographical discrimination of 94 geographically authentic wheat samples based on UPLC-MS with non-targeted lipidomic approach. Foods 2021;10(1):10.

Xu J, Schaich KM. Re-evaluation of the 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl free radical (DPPH) assay for antioxidant activity. J Agric Food Chem 2014;62(19):4251–60.

Re R, Pellegrini N, Proteggente A, Pannala A, Yang M, Rice-Evans C. Antioxidant activity applying an improved ABTS radical cation decolorization assay. Free Radic Biol Med 1999;26(9-10):1231–7.

Ainsworth EA, Gillespie KM. Estimation of total phenolic content and other oxidation substrates in plant tissues using Folin-Ciocalteu reagent. Nat Protoc 2007;2(4):875–7.

Agati G, Tattini M. Multiple functions of flavonoids in photoprotection. New Phytol 2010;186(4):786–93.

Tattini M, Guidi L, Morassi-Bonzi L, Pinelli P, Remorini D, Degl'Innocenti E, et al. On the role of flavonoids in the integrated mechanisms of response of Ligustrum vulgare and Phillyrea latifolia to high solar radiation. New Phytol 2005;167(2):457–70.

Trimanto T, Hapsari L, Dwiyanti D. Alpinia galanga (L.) Willd: Plant morphological characteristic, histochemical analysis and review on pharmacological. AIP Conf Proc 2021;2353:030021.

Setiawati T, Susilawati A, Mutaqin AZ, Nurzaman M, Annisa, Partasasmita R, et al. Morpho-anatomy and physiology of red galangal (Alpinia purpurata) and white galangal (Alpinia galanga) under some salinity stress levels. Biodiversitas 2018;19(3):809–15.