Development of Ayuwat-Lanna Herbal Drink Product in Instant Extract Powder Form: A Qualitative Study and Preservation
Keywords:
Herbal Drink, Health Supplement, Spray Dryer, Instant Extract Powder, production planningAbstract
This study aimed to develop the Ayuwat-Lanna herbal drink in an instant extract powder form using maltodextrin at concentrations of 5%, 10%, and 20% (w/v) and processed through spray drying. The results showed that formulations containing 5% and 10% maltodextrin exhibited physical characteristics similar to the original liquid extract, presenting an orange-red color, a neutral pH, and comparable viscosity. Among these, the 5% maltodextrin formulation was selected as the most effective, as it required a smaller quantity of maltodextrin while maintaining high product quality, with 9.36 grams of powder recommended per serving. Chemical profiling using thin-layer chromatography (TLC) and antioxidant activity testing revealed that the selected powder formulation retained essential bioactive compounds and maintained antioxidant activity. Accelerated storage testing indicated that the instant powder could be preserved at 35°C, 45°C, and 55°C for 533, 385, and 346 days, respectively, with no microbial contamination observed after nine months of storage. In conclusion, the application of spray-drying technology combined with maltodextrin successfully developed the Ayuwat-Lanna herbal drink into an instant extract powder form that is convenient for consumption, has an extended shelf life, and retains its medicinal properties effectively.
References
คณะกรรมการนโยบายสมุนไพรแห่งชาติ. แผนปฏิบัติการด้านสมุนไพรแห่งชาติ ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2566 – 2570. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี: กองสมุนไพรเพื่อเศรษฐกิจ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
โพธิ์ทอง ประณีตพลกรัง. เทคนิคการอบแห้งแบบพ่นฝอยสำหรับอบแห้งผลผลิตทางการเกษตร. วารสารวิจัย มทร.ศรีวิชัย 2563;12(2):347-61.
นภาพร ณ อุโมงค์, สุวศิน พลนรัตน์, กันยานุช เทาประเสริฐ, หทัยกาญจน์ เยาวบุตร, สมฤทัย ยังวรรณ. การพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรเสริมคุณภาพชีวิตผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้าย [รายงานวิจัย]. เชียงราย:วิทยาลัยการแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย; 2567.
ศิริพร สอนสมบูรณ์สุข. การพัฒนาผลิตภัณฑ์มะตูมผงสำเร็จรูปด้วยการทำแห้งพ่นฝอย. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิศวกรรมเกษตรและอาหาร สำนักวิชาวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี. นครราชสีมา; 2561.
ปฐมพงศ์ สมัครการ. การศึกษากระบวนการผลิตและอายุการเก็บรักษาน้ำข้าวยาคูผงพร้อมดื่มด้วยเครื่องอบแห้งแบบพ่นฝอย. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต คณะเทคโนโลยีการเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตร, บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ พระนครศรีอยุธยา:; 2557.
Xiao Z, Xia J, Zhao Q, Niu Y, Zhao D. Maltodextrin as wall material for microcapsules: A review. Carbohydr Polym 2022;298:120113.
บริษัท คอนเวอร์แซนต์ เทคโนโลยี จำกัด. Decoction Packaging Machine [คู่มือการใช้งาน]. กรุงเทพมหานคร: บริษัท คอนเวอร์แซนต์ เทคโนโลยี จำกัด; 2552.
บริษัท ยูโร-เบสท์ เทคโนโลยี จำกัด. คู่มือการใช้งานเครื่อง Spray Dryer [คู่มือการใช้งาน]. กรุงเทพมหานคร: บริษัท ยูโร-เบสท์ เทคโนโลยี จำกัด; 2552.
Mutavski Z, Vidovic S, Lazarevic Z, Ambrus R, Motzwicler-Nemeth A, Krunoslav T, et al. Stabilization and Preservation of Bioactive Compounds in Black Elderberry By-Product Extracts Using Maltodextrin and Gum Arabic via Spray Drying. Molecules 2025;14(7):723.
วอนลี ลอคำเฮือง, กันตภาส กังสุวรรณ, นิรมล อุดมอ่าง. การพัฒนาผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มชาเขียวผสมข้าวก่ำชนิดชงละลาย. ใน: เอกสารประกอบการประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 51 วันที่ 5-7 ก.พ. 2556. สาขาส่งเสริมการเกษตรและคหกรรมศาสตร์, สาขาอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรุงเทพฯ. 2556. หน้า 455-63.
DTF PRINTING UK. [Internet]. 2025 [cited 2025 Oct 10]. Available from: https://www.dtf-printinguk.co.uk
ธีรนันท์ ธนัญชัย, วนิษา ปันฟ้า, ฐิติรัตน์ ชัยชนะ, กนกอร เพียรสูงเนิน. แนวทางการพัฒนาต้นแบบผลิตภัณฑ์น้ำยาบ้วนปากสมุนไพร. วารสารก้าวทันโลกวิทยาศาสตร์ 2569;26(1):199-220.
อดิศักดิ์ จูมวงษ์, วิทวัส เกตุดี. ผลของระยะเวลาในการชงชากับคุณภาพทางกายภาพ เคมี กิจกรรมต้านอนุมูลอิสระ และคุณภาพทางประสาทสัมผัสของชาเจียวกู่หลาน. วารสารเกษตรศาสตร์และเทคโนโลยี 2563;1(1):28-37.
ปริพัช เงินงาม, ชัยนรินทร์ เรือนเจริญ, พรพรรณ มณีวรรณ, สุวนันท์ แก้วจันทา, ศิวพงษ์ ตันสุวรรณวงค์. การพัฒนารูปแบบยาหนุมานประสานกายสำหรับเสริมการรักษาโรคหืด. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา 2566;8(3):79-87.
ศิวพงษ์ ตันสุวรรณวงค์, มัณฑนา คำอ้าย, ณิศรา ชัยวงค์, ธีรนันท์ ธนัญชัย. การศึกษาเพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบสมุนไพรสเปรย์ไพลแอโรซอล. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ 2568;20(3):232-45.
วรรณวรางค์ รัตนานิคม. ความถูกต้องและความแม่นยำของผลการทดสอบ Atterberg limit จากการทดสอบหลายวิธี [รายงานวิจัย]. ชลบุรี: คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา; 2560.
สุภาวิณี แสนทวีสุข. น้ำมะขามป้อมผงกึ่งสำเร็จรูปโดยการทำแห้งแบบโฟม-แมท. ใน: เอกสารประกอบการประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 52 วันที่ 4-7 ก.พ. 2557. สาขาอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรุงเทพฯ; 2557. หน้า 33-40.
พรพรรณ ก้อใจ, ศิวพงษ์ ตันสุวรรณวงค์, กันยานุช เทาประเสริฐ, ยิ่งยง เทาประเสริฐ, จักรกฤษณ์ คณารีย์. การนำเทคนิคโครมาโทกราฟีแบบชั้นบางมาปรับใช้ในกระบวนการตรวจสอบคุณภาพพืชสมุนไพรของแพทย์แผนไทย (กรณีศึกษาขมิ้นชัน). ใน: เอกสารประกอบการประชุมวิชาการระดับชาติ พะเยาวิจัย ครั้งที่ 9 วันที่ 23-24 มกราคม 2563. มหาวิทยาลัยพะเยา. พะเยา; 2563. หน้า 276-7.
Chumphukam O, Pintha K, Khanaree C, Chewonarin T, Chaiwangyen W, Tantipaiboonwong P, et al. Potential anti-mutagenicity, antioxidant, and anti-inflammatory capacities of the extract from perilla seed meal. J Food Biochem 2018;42(11):e12556.
Min B, McClung AM, Chen MH. Phytochemicals and antioxidant capacities in rice brans of different color. J Food Sci 2011;76(1):C117-26.
Wu Q, Er-Bu A, Liang X, Luan S, He C, Yin L, et al. Determination of the main naphthoquinones in Onosma hookeri Clarke. var. longiflorum Duthie and its optimization of the ultrasound-assisted extraction using response surface methodology. J Food Sci 2020;85(2):357-65.
Choosuk N, Meesuk P, Renumarn P, Phungamngoen C, Jakkranuhwat N. Kinetic Modeling of Quality Changes and Shelf Life Prediction of Dried Coconut Chips. Processes 2022;10(7):1392.
พรพรรณ ก้อใจ, เกียรติภูมิ ลาภภิญโญ, จักรกฤษณ์ คณารีย์. การศึกษาการปนเปื้อนโลหะหนักและเชื้อจุลินทรีย์ในดีปลีที่เพาะปลูกในพื้นที่จำกัด. วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร 2566;40(3):43-54.
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (Thai Herbal Pharmacopoeia) ฉบับ พ.ศ. 2564. นนทบุรี: กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์; 2563.
กระทรวงสาธารณสุข. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง เกณฑ์มาตรฐาน ค่าความบริสุทธิ์ หรือคุณลักษณะอื่นอันมีความสำคัญต่อคุณภาพ สำหรับผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2568. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 142 ตอนพิเศษ 40 ง. (ลงวันที่ 31 มกราคม 2568). [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 23 ม.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://herbal.fda.moph.go.th/law-herbal/herbal3-54
ดวงพร อมรเลิศพิศาล, กาญจนา นาคประสม. การพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์สารสกัดสมุนไพรอัดเม็ดและการประเมินอายุการเก็บรักษา. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา 2565;27(1):504-23.
กระทรวงอุตสาหกรรม. ประกาศสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เรื่อง มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนสมุนไพรรวมแห้งชงดื่ม (ฉบับที่ 1812 มาตรฐานเลขที่ มผช. 996/2556). [อินเทอร์เน็ต]. 2556 [เข้าถึงเมื่อ 24 ม.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://tcps.tisi.go.th/pub/tcps0996_56(สมุนไพรรวมแห้งชงดื่ม).pdf
สโรบล สโรชวิกสิต, ชัยรัตน์ ตั้งดวงดี. ผลของอุณหภูมิการอบแห้งและสารช่วยอบแห้งต่อคุณภาพของน้ำสับปะรดผงโดยวิธีอบแห้งแบบพ่นฝอย. วารสารวิจัยและพัฒนา มจธ 2554;34(3):203-15.
พิไลรัก อินธิปัญญา, ธนกิจ ถาหมี. ผลของกระบวนการอบแห้งแบบพ่นฝอยต่อคุณภาพของน้ำหม่อนผสมน้ำผึ้งชนิดผง. วารสารวิชาการเกษตร 2557;32(2):139-53.
Chong SY, Wong CW. Effect of spray dryer inlet temperature and maltodextrin concentration on colour profile and total phenolic content of Sapodilla (Manilkara zapota) powder. Int Food Res J 2017;24(6):2543-8.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Huachiew Chalermprakiet Science and Technology Journal
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ คณะวิทยาศาสตร์แฟละเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
