การผลิตและประเมินคุณสมบัติของผงพฤษเคมีจากพืชให้สีครามโดยการทำแห้งแบบพ่นฝอย

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสกัดพฤกษเคมีจากพืชให้สีครามและศึกษาสภาวะที่เหมาะสมในการผลิตเป็นผงพร้อมใช้เพื่อประโยชน์เชิงพาณิชย์ในอุตสาหกรรมอาหาร ยา และเครื่องสำอาง โดยศึกษาผลของมอลโทเดกซ์ทริน ซึ่งเป็นสารพาหะและสารช่วยห่อหุ้ม ที่ระดับความเข้มข้น 10, 20 และ 30% ต่อคุณสมบัติทางกายภาพ เคมี และชีวภาพของผงพฤกษเคมีจากพืชให้สีคราม 4 ชนิด ได้แก่ ห้อมใบใหญ่ (Strobilanthes cusia) ห้อมใบเล็ก (Strobilanthes auriculata) คราม (Indigofera tinctoria L.) และเบิก (Marsdenia tinctoria) วางแผนการทดลองแบบ CRD จำนวน 3 ซ้ำ วิเคราะห์ข้อมูลด้วย ANOVA และเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยด้วย DMRT ที่ระดับ p < 0.05 ผลการศึกษาพบว่า ผงพฤกษเคมีมีสีตั้งแต่น้ำเงินเข้มถึงอ่อน โดยครามให้สีน้ำเงินเข้มที่สุด รองลงมาคือห้อมใบใหญ่ ห้อมใบเล็ก และเบิก ตามลำดับ ทุกตัวอย่างมีความสามารถในการละลายสูง (99.96–99.97%) ความหนืด 2.91–3.12 เซนติพอยส์ ความหนาแน่น 1.49–1.53 กรัม/ลูกบาศก์เซนติเมตร ค่า pH เป็นกลาง (6.5–7.0) ความชื้นประมาณ 10% และปริมาณน้ำอิสระ 0.2533–0.3767 นอกจากนี้ ครามที่เติมมอลโทเดกซ์ทริน 10% ให้ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูงที่สุดจากการทดสอบ DPPH, ABTS และสามารถยับยั้งเชื้อก่อโรคบางชนิดได้ ขณะที่การเติมมอลโทเดกซ์ทริน 30% ให้ค่ามาลอนไดอัลดีไฮด์ (MDA) ต่ำที่สุด ซึ่งสะท้อนถึงระดับการเกิดออกซิเดชันของผลิตภัณฑ์ที่ต่ำกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับระดับความเข้มข้นอื่น เมื่อวิเคราะห์องค์ประกอบพฤกษเคมี ห้อมใบใหญ่ให้ปริมาณทริปแทนทริน อินดิรูบิน และอินดิโกตินสูงที่สุด เท่ากับ 4.3317, 2.0380 และ 6.3479 มิลลิกรัม/กรัม ตามลำดับ นอกจากนี้ ผงพฤกษเคมีทุกสูตรมีคุณสมบัติทางกายภาพและเคมีที่เหมาะสม และแสดงศักยภาพในการนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เพิ่มมูลค่าและส่งเสริมการใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ของพืชให้สีครามในจังหวัดแพร่