นโยบายการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการจัดทำและประเมินบทความ

วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเซาธ์อีสท์บางกอก ตระหนักถึงประโยชน์ของเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative Artificial Intelligence: GenAI) ในการสนับสนุนการจัดทำผลงานวิชาการ ขณะเดียวกัน การใช้เครื่องมือดังกล่าวต้องเป็นไปอย่างโปร่งใส ตรวจสอบได้ และไม่ลดทอนความรับผิดชอบของมนุษย์ วารสารจึงกำหนดแนวปฏิบัติสำหรับผู้เขียน ผู้ประเมินบทความ และบรรณาธิการ ดังต่อไปนี้

1. แนวปฏิบัติสำหรับผู้เขียน

          1.1 การจัดทำต้นฉบับ
ผู้เขียนอาจใช้ GenAI เพื่อช่วยตรวจภาษา ปรับความชัดเจนของข้อความ จัดโครงสร้างต้นฉบับ หรือสรุปข้อมูลเบื้องต้นได้ โดยต้องตรวจสอบความถูกต้อง ปรับแก้ และเรียบเรียงเนื้อหาด้วยตนเอง ผู้เขียนต้องไม่ใช้ข้อความที่ GenAI สร้างขึ้นแทนการวิเคราะห์ การอภิปรายผล หรือการแสดงข้อค้นพบของผู้วิจัยโดยไม่มีการตรวจสอบ

           1.2 การวิเคราะห์ข้อมูลและการเขียนโปรแกรม
ผู้เขียนอาจใช้ GenAI สนับสนุนการเขียนโปรแกรมหรือการวิเคราะห์ข้อมูลภายใต้การกำกับของผู้วิจัย โดยต้องตรวจสอบความถูกต้องของวิธีดำเนินการ ผลลัพธ์ และการตีความด้วยตนเอง หากการใช้ GenAI มีผลต่อวิธีวิจัยหรือผลการศึกษา ผู้เขียนต้องระบุเครื่องมือ วัตถุประสงค์ และวิธีการใช้ไว้ในส่วนระเบียบวิธีวิจัยอย่างเพียงพอต่อการตรวจสอบ

ห้ามใช้ GenAI สร้างข้อมูลวิจัย ผลการทดลอง ผลการวิเคราะห์ หรือเอกสารอ้างอิงที่ไม่มีอยู่จริง รวมทั้งห้ามใช้ GenAI ดัดแปลงผลการศึกษาให้คลาดเคลื่อนจากข้อมูลจริง

          1.3 ภาพและรูปประกอบ
ผู้เขียนต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดของวารสารเกี่ยวกับการจัดทำและใช้ภาพประกอบ หากใช้ GenAI สร้างหรือปรับแต่งภาพที่นำเสนอในบทความ ต้องเปิดเผยการใช้และอธิบายวิธีดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้อง
ห้ามใช้ GenAI สร้างหรือแก้ไขภาพจนทำให้ข้อมูลวิจัยคลาดเคลื่อน สร้างภาพแทนผลการทดลองที่ไม่ได้เกิดขึ้นจริง หรือใช้ภาพโดยละเมิดลิขสิทธิ์และสิทธิของผู้อื่น

          1.4 การเปิดเผยการใช้ GenAI
ผู้เขียนต้องเปิดเผยการใช้ GenAI ในขั้นตอนส่งบทความและในต้นฉบับ โดยระบุชื่อเครื่องมือ รุ่นหรือเวอร์ชันเท่าที่ทราบ วัตถุประสงค์ ส่วนของบทความที่ใช้ และวิธีตรวจสอบผลลัพธ์ โดยเฉพาะการใช้ที่เกี่ยวข้องกับการสรุปวรรณกรรม วิธีวิจัย การวิเคราะห์ข้อมูล หรือการจัดทำภาพประกอบ
ผู้เขียนต้องตรวจสอบความถูกต้องของเนื้อหา ข้อมูล และรายการอ้างอิงทุกครั้งก่อนส่งบทความ GenAI ไม่สามารถได้รับการระบุชื่อเป็นผู้เขียนหรือผู้เขียนร่วม และผู้เขียนทุกคนต้องรับผิดชอบต่อบทความทั้งหมด

ตัวอย่างข้อความเปิดเผยการใช้ GenAI  ผู้เขียนใช้ [ชื่อเครื่องมือและรุ่นหรือเวอร์ชัน] เพื่อช่วย [ระบุวัตถุประสงค์และส่วนของบทความที่ใช้] โดยผู้เขียนได้ตรวจสอบและปรับแก้ผลลัพธ์ด้วยตนเอง และรับผิดชอบต่อความถูกต้องของเนื้อหา ข้อมูล การอ้างอิง และข้อสรุปทั้งหมด

ให้วางข้อความเปิดเผยการใช้ GenAI ในหัวข้อ **“การเปิดเผยการใช้ปัญญาประดิษฐ์”** ก่อนรายการเอกสารอ้างอิง หาก GenAI เป็นส่วนหนึ่งของวิธีวิจัย ให้ระบุรายละเอียดการใช้ในส่วนระเบียบวิธีวิจัยเพิ่มเติมด้วย

          1.5 การคุ้มครองข้อมูล
ผู้เขียนต้องไม่ป้อนข้อมูลส่วนบุคคล ข้อมูลที่ระบุตัวบุคคลได้ ข้อมูลลับ หรือข้อมูลที่มีข้อจำกัดในการเปิดเผยเข้าสู่เครื่องมือ GenAI โดยไม่มีสิทธิและมาตรการคุ้มครองข้อมูลที่เหมาะสม

 

2. แนวปฏิบัติสำหรับผู้ประเมินบทความ
ผู้ประเมินต้องรักษาความลับของต้นฉบับและข้อมูลที่ได้รับในกระบวนการประเมิน ห้ามอัปโหลดต้นฉบับ ข้อมูลประกอบ หรือรายงานการประเมินเข้าสู่เครื่องมือ GenAI ภายนอกโดยไม่ได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการ

ผู้ประเมินต้องใช้ความรู้ ความเชี่ยวชาญ และดุลยพินิจของตนเองในการประเมินบทความ ไม่ใช้ GenAI ประเมินคุณภาพ จัดทำข้อเสนอแนะ หรือตัดสินผลการประเมินแทนตนเอง หากพบข้อสงสัยเกี่ยวกับความถูกต้องของข้อมูลหรือการใช้ GenAI ในบทความ ให้แจ้งบรรณาธิการพร้อมระบุเหตุผลและหลักฐานที่ตรวจสอบได้

 

3. แนวปฏิบัติสำหรับบรรณาธิการและกองบรรณาธิการ
บรรณาธิการและกองบรรณาธิการต้องรักษาความลับของต้นฉบับ ข้อมูลผู้เขียน และรายงานของผู้ประเมิน ห้ามอัปโหลดข้อมูลดังกล่าวเข้าสู่เครื่องมือ GenAI ภายนอกโดยไม่ได้รับอนุญาตและไม่มีมาตรการคุ้มครองข้อมูลที่เหมาะสม

กองบรรณาธิการมีหน้าที่ตรวจสอบการเปิดเผยการใช้ GenAI ของผู้เขียน และอาจขอข้อมูลหรือคำชี้แจงเพิ่มเติมเมื่อรายละเอียดไม่ครบถ้วนหรือมีข้อสงสัย การพิจารณาคุณภาพและการตัดสินใจเกี่ยวกับบทความต้องกระทำโดยบรรณาธิการตามกระบวนการของวารสาร โดยไม่ให้ GenAI ตัดสินใจแทน

หากพบข้อสงสัยเกี่ยวกับการสร้างข้อมูลเท็จ การบิดเบือนผลการศึกษา การอ้างอิงที่ไม่มีอยู่จริง หรือการไม่เปิดเผยการใช้ GenAI ในส่วนสำคัญของงาน กองบรรณาธิการจะตรวจสอบข้อเท็จจริงและเปิดโอกาสให้ผู้เขียนชี้แจงก่อนพิจารณาดำเนินการตามนโยบายจริยธรรมการตีพิมพ์ของวารสาร ทั้งนี้ ผลจากเครื่องมือตรวจจับข้อความที่สร้างด้วย AI เพียงอย่างเดียวไม่ถือเป็นข้อยุติในการพิจารณา

นโยบายนี้มีผลกับบทความที่ส่งเข้ารับการพิจารณาตั้งแต่ปีที่ 7 ฉบับที่ 1 (2027) เป็นต้นไป